چابهار، بهشت گمشده ایران

بندر چابهار (چاه بهار، چهار بهار) یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان و تنها بندر اقیانوسی ایران است که با وسعت 17155 متر مربع در 60 درجه و 37 دقیقه طول و 25 درجه و 17 دقیقه عرض جغرافیایی قرار دارد. این بندر از شمال با بمپور، سرباز و راسک، از جنوب با دریای عمان، از شرق با پاکستان و از غرب با بندر جاسک و میناب همسایه است. از آنجا که بندر چابهار نزدیک‌ترین مسیر دسترسی کشورهای افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان به آب‌های آزاد است، اهمیت زیادی دارد و یکی از پر رونق‌ترین بنادر کشورمان می‌باشد.

چابهار

تاریخچه بندر چابهار

اطلاعات دقیقی در مورد پیشینه شهرنشینی بندر چابهار در دست نیست؛ اما شواهد به دست آمده نشان می‌دهد که این بندر از دیرباز حائز اهمیت بوده است. در سال 1270 هجری قمری ابراهیم خان بهزادی بمی از سوی دولت قاجار به حکومت بمپور منصوب شد، وی در زمان حکمرانی به بمپور توانست بلوچستان را جزئی از خاک ایران کند. در سال 1281 هجری قمری، ابراهیم خان مرز ایران را تا نزدیکی چابهار و گواتر گسترش داد، اما چابهار همچنان تحت تسلط اعراب باقی ماند. سرانجام در سال 1289 دولت مرکزی ایران مداخله کرد و حکمران بمپور توانست چابهار را به تصرف درآورد؛ از آن زمان تاکنون چابهار جزئی از خاک کشورمان است.

در سال 1352 هجری شمسی طرح جامع راه اندازی بندر چابهار آغاز شد و در همین راستا قراردادهایی نیز با پیمانکاران منعقد گردید، پس از پیروزی انقلاب اسلامی چند سال عملیات راه اندازی بندر متوقف شد پس از آن مجددا این پروژه از سر گرفته شده و در سال 1362 عملا به بهره برداری رسید. البته تکمیل این پروژه تا چند سال بعد نیز ادامه پیدا کرد.

جاذبه های طبیعی و تاریخی چابهار

بندر چابهار در تمام فصول سال آب و هوای معتدلی شبیه به آنچه در فصل بهار تجربه می‌شود را دارد، به همین دلیل آن را چهاربهار نیز می‌نامند. علاوه بر آب و هوای مطلوب و موقعیت راهبردی حائز اهمیت، این بهشت گمشده ایران جاذبه های گردشگری کم نظیری نیز دارد که هر ساله گردشگران زیادی را به سوی خود می‌کشاند.

از جمله زیباترین جاذبه‌های گردشگری این بندر می‌توان اشاره کرد به قلعه پرتغالی‌ها، قلعه پیروزگت، گل افشان، کوه‌های مینیاتوری (کوه های مریخی)، تالاب لیپار، موزه محلی چابهار، انجیر معابد، منطقه گاندو، بندر گواتر، مسجد جامع تیس، مسجد جامع دزک، غارهای بان مسیتی، گورستان‌های تاریخی روستای تیس، گورستان دشتیاری و گورستان تپه نهادی. چابهار علاوه بر جاذبه‌های گردشگری، صنایع دستی زیبا و غذاهای محلی لذیذی نیز دارد که بسیار مورد توجه گردشگران است.

مردم و فرهنگ

مردم شهرستان چابهار به گویش بلوچی (جدگالی، کنارکی، طیسی، دشتیاری، باهوکلاتی) صحبت می کنند. اکثریت ساکنین این منطقه تسنن و حنفی مذهب هستند. در سال ۱۳۰۴ خورشیدی، دولت قاجار تلاش کرد حاکمیت خود را بر چابهار تثبیت کرده و سردار دین محمدخان داماد دوست محمدخان را سرکوب نماید.

در گزارش فرمانده قسمت کرمان در دهم اسفندماه ۱۳۰۴ به وزارت جنگ، بر ضرورت مقابله با دین محمدخان و ایجاد پادگان نظامی در چاه بهار و برقراری نظم در امور گمرک این شهر تأکید شده‌است. در این گزارش، به این موضوع نیز اشاره گردیده بود که ناآرامی‌ها در بلوچستان و به ویژه آشوب‌های دین محمدخان بر اثر سیاست دولت انگلیس است و دلیل این سیاست دولت انگلیس نیز بیم این دولت از اقتدار دولت مرکزی ایران در بلوچستان و به ویژه در چاه بهار دانسته شده‌است. اقتداری که می‌توانست نفوذ ایران در بلوچستان انگلیس را نیز امکان‌پذیر نماید. در سال ۱۳۰۷ خورشیدی، عملیات نظامی علیه دوست محمدخان آغاز شد.

در بهمن ماه ۱۳۰۷ آخرین حکومت بلوچستان سقوط کرد. با حذف دوست محمدخان از معادلات سیاسی بلوچستان، قدرت دولت مرکزی در این ایالت، و ازجمله در چابهار به‌طور کامل تثبیت شد. در سال ۱۳۵۲ هجری شمسی طرح جامع راه اندازی بندر چابهار آغاز شد و در همین راستا قراردادهایی نیز با پیمانکاران منعقد گردید، پس از انقلاب ۱۳۵۷، عملیات راه‌اندازی بندر چند سالی متوقف شد پس از آن مجدداً این پروژه از سر گرفته شده و در سال ۱۳۶۲ عملاً به بهره‌برداری رسید. البته تکمیل این پروژه تا چند سال بعد نیز ادامه پیدا کرد.

هتلداری در بندر چابهار

همانطور که گفته شد بندر چابهار هر ساله میزبان گردشگران زیادی است، طبیعتا برای پذیرایی از این مسافران به هتل های مناسبی نیز احتیاج خواهد بود. از این نظر چابهار شرایط خوبی دارد و هتل‌های چابهار توانسته‌اند رضایت میهمانان را فراهم کنند.